Kościół w Babiaku

Babiak... Warmia północna... kościół parafialny p.w. św.św. Anny i Augustyna.

Przywilej lokacyjny wieś otrzymała w roku 1342 i prawdopodobnie w tym czasie lub najpóźniej po połowie wieku XIV zbudowany został kościół, którego mury przetrwały do dnia dzisiejszego, mimo iż czystość formy architektury gotyckiej została zniekształcona przez wielokrotne przebudowy. Około 1350 roku jego konsekracji dokonał biskup Herman z Pragi. Pod koniec XIV wieku wzniesiono wieżę dzwonniczą, która w górnej kondygnacji była drewniana. W wieku XVI dotychczasowe drewniane elementy budowli zastąpiono murowanymi. W 1580 powtórnej konsekracji dokonał Marcin Kromer i z tą data należy wiązać pierwszą większą działalność budowlaną. W 1844 roku drewnianą, górną część wieży zastąpiono murowaną i zwieńczono ją ozdobnymi szczytami. Ostatnią najważniejszą była, w roku 1864, rozbudowa (przedłużenie) kościoła ku wschodowi  oraz dobudowa nowej zakrystii i kruchty.

Kościół murowany jest z cegły  o układzie gotyckim na podmurówce kamiennej. Posiadał on dekorację zendrówką w ścianach wieży, ale niestety obecnie jest całkowicie otynkowany. Jest to silnie wydłużony budynek salowy, z wieżą od wschodu. Ona sama ożywiona jest parzystymi wnękami oraz licznie występującymi blendami, jak i neogotyckim szczytem z wieloma metalowymi krzyżami.

  Pod gzymsem widnieje ciekawy arkadowy fryz.

Wystrój okien i wejść został zmieniony podczas kolejnych przebudów. Kruchta od strony północnej i zakrystia od strony południowej ozdobiona ciekawym koronkowym detalem, blendowymi krzyżami oraz narożnymi sterczynami.

Szczyt wschodni z fryzem opaskowym, ozdobnymi blendami i ostrołukowymi oknami, zakończony  sześciokątną  wieżyczką (sygnaturką) z krzyżem, w której w przeszłości wisiał dzwonek zwany również sygnaturką.

Wnętrze kościoła nakryte jest sufitem z malowanym fryzem z ornamentem roślinnym, który w podobnej stylistyce powtórzony jest w wewnętrznych obramieniach okien.

Ołtarz główny, barokowy z przełomu 3. i 4. ćwierci wieku XVII, został częściowo zniekształcony w roku 1908, kiedy to w miejsce dawnych rzeźb świętych wstawiono schematyczne figury. Cennym jednakże zabytkiem jest płaskorzeźbiona grupa św. Anny Samotrzeć umieszczona w retabulum. Kiedyś wypełniała ona cześć środkową późnogotyckiego tryptyku z około roku 1500. Przed ołtarzem współczesna mu balustrada. 

Dwa barokowe ołtarze boczne powstały na przełomie XVII i XVIII wieku, ale obrazy, które się tam znajdują pochodzą z nowszych czasów. Również z około 1700 roku pochodzi ośmiokątna ambona, pozbawiona jednakże pierwotnych figurek, zamiast nich są tam figury czterech ewangelistów. Ozdobiona jest  ładną dekoracją kwiatową w baldachimie oraz stojącym Chrystusem w zwieńczeniu.

 

Również z baroku  ( XVIII wiek) pochodzi chór muzyczny, nieco przekształcony w następnym stuleciu, zachował jednakże malowane w kilku płycinach parapetu stare postacie Matki Boskiej z Dzieciątkiem, św. św. Katarzyny, Marii Magdaleny i kilku męczenników. Prospekt organowy jest późniejszy, bo późnoklasycystyczny z II połowy XIX wieku.
Pod wieżą stoi średniowieczna chrzcielnica granitowa. Na wieży natomiast znajduje się gotycki dzwon z 1485 roku, który do dzisiejszego dnia wzywa wiernych na nabożeństwa.  

W 1966 roku prowadzone były prace naprawcze rynien i dachu, pomalowano wnętrza oraz uzupełniono tynki. Prace we wnętrzu prowadzone były bez uzgodnienia z konserwatorem zabytków, w wyniku czego zamalowano XVI-wieczne polichromie.

W kościele tym byłam bardzo krótko, tuż przed mszą, ale wrócę, bo czuję niedosyt, a wtedy uzupełnię wiadomości i fotografie.

Źródła: 
Tadeusz Chrzanowski, Przewodnik po zabytkowych kościołach północnej Warmii.
http://mojemazury.pl/30709,Babiak-gotycki-kosciol-z-XIV-wieku.html#axzz2jOsPTMuj