wtorek, 19 maja 2015

Kościół w Bażynach

Bażyny (niem. Basien, Baysen)... Warmia północna... kościół  p.w. św. Mikołaja i Rocha (dawniej św. św. Mikołaja, Eustachego i Katarzyny)...




 Wieś lokowana na prawie chełmińskim przez biskupa warmińskiego Henryka I Fleminga w roku 1289. Nazwę swą zawdzięcza rodzinie Flemingów (właściciele wsi), którzy później używali formy - de Basien (w Polsce rodzina ta nosiła nazwę Bażyńskich). Budowę kościoła rozpoczęto prawdopodobnie na początku XIV wieku, a fragmenty murów wykorzystane są w obecnym, wybudowanym lub przebudowanym na przełomie wieku XV i XVI. Konsekracja kościoła (powtórna?) odbyła się w roku 1517. Następny właściciel wsi - Jakub Bartsch (Barcz) w 1611 odnowił kościół, co poświadcza kamienna tablica inskrypcyjna z jego herbem (wiewiórka) wmurowana w zewnętrzną, południową ścianę świątyni.











W roku  1866 kościół doczekał się następnej przebudowy,  w której wykonano szczyt wschodni. Przywrócono również oknom ostrołukowy wykrój, a w miejscu rozebranej w 1845 wieży zbudowano przedsionek. W roku 1937 nad tym przedsionkiem wzniesiono drewnianą, nieźle harmonizującą z całością, wieżę. Kościół określić dziś można jako bezstylowy, ze skromnymi późnośredniowiecznymi reminiscencjami. 
Świątynia jest budowlą orientowaną, typu salowego, murowaną z cegły i kamienia oraz prawie całkowicie otynkowaną. 






Posiada od zachodu wieżę drewnianą (oszalowaną deskami), nadbudowaną nad murowanym przedsionkiem,  która przykryta jest  dachem ostrosłupowym, zwieńczonym żelaznym krzyżem i kogutkiem.







Wejście  do kruchty bardzo skromne,  wykrojone w ostrołuku, nad nim dwa niewielkie okna zakończone tym samym stylem.









Od wschodu szczyt neogotycki, częściowo otynkowany, również skromny, z blendą i dwoma oknami zakończonymi ostrołukiem, podparty w narożach skarpami przechodzącymi w ceglane sterczyny, z wąskimi blendami, zakończone krzyżami. 











W części środkowej  sygnaturka na sygnaturkę z łamanym daszkiem zakończonym krzyżem.












Od północy zakrystia z interesującym szczytem, blendami zakończonymi łukiem odcinkowym, całkowicie otynkowana.









Od południa zaś kruchta, niewielkiej urody, nakryta dwuspadowym dachem.






Okna w świątyni, w części górnej, wypełnione skromnym witrażem, płytko osadzone, zakończone ostrołukiem.







Kościół znajduje się pośrodku wsi.  Na jego terenie można natknąć się na pojedyncze nagrobki z krzyżami.







Aby go obejrzeć należy udać się z Ornety drogą  na północny zachód w kierunku Młynar (6 km).


Mariola Adela Karpowicz


Źródła:
Przewodnik po zabytkowych kościołach Południowej Warmii. Olsztyn: Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne
Piotr Skurzyński, Warmia i polskie Dolne Prusy.  Gdynia, Wydawnictwo Region
Mieczysław Orłowicz, Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii, Agencja Wydawnicza "Remix"


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz