Kościół w Blankach

Blanki... Warmia północna...

Do Blanek przyjechałam, aby obejrzeć kościół filialny p.w. św. św. Michała Archanioła i Apolonii.  Wieś założył wójt krajowy Henryk Luter między 1333 a 1342 rokiem, po tym jak okolice zaczęły się zasiedlać na stałe, po odparciu najazdów litewskich na Warmię na początku XIV wieku. Wieś otrzymała przywilej lokacyjny 26 czerwca 1363 przez biskupa Stryprocka, który uposażył również przyszły kościół. Pierwotnie kościół był filią parafii w Żegotach. Obecny kościół zbudowano w I połowie XV wieku i w roku 1437 utworzono tu parafię. W 1565 roku wskutek braku plebanii, Blanki znów stały się filią Żegot i dopiero w 1868 roku odzyskały prawa parafialne. Obecnie kościół jest filią kościoła parafialnego w Żegotach.

 

Świątynia w dolnej części  jest murowana z kamieni polnych różnej wielkości, w górnej z cegły o układzie gotyckim i otynkowana... jest ona typową budowlą salową z dobudówkami: zakrystią od północy, kaplicą (dawniej kaplicą chrzcielną) od południa i wieżą od zachodu.

Wykroje okien i wejść zostały w przeszłości zmienione. Okna świątyni wypełnione są witrażami stałymi.

 Na zewnątrz w zwieńczeniu ścian zauważalny fryz opaskowy wykonany w tynku, zwieńczony profilowanym gzymsem.

Szczyt zachodni, w znacznej mierze przysłonięty wieżą, jest gotycki z ostrołukowymi oknami i blendami. Wieża, w rzucie zbliżonym do kwadratu, z około 1870 roku jest w dolnej części murowana z cegły na kamiennym cokole, w górnej drewniana, przykryta dachem namiotowym z blachy ocynkowanej (dawniej był gont), wykończonym iglicą. Dzwon wieżowy, gotycki,  pochodzi z XV wieku.

Ołtarz główny barokowy z około 1720 roku o bujnej dekoracji akantowo - wstęgowej, z rzeźbami Matki Boskiej z Dzieciątkiem, św. św. Józefa, Joachima, Anny z Matką Bożą, a w zwieńczeniu św. Jana Nepomucena. Ołtarz zdobią również  obrazy: św. Michała Archanioła oraz św. Apolonii.

Dowiedziałam się od mieszkanki Blanek, że złocenia ołtarza sfinansował ówczesny proboszcz August Lingnau, żyjący w latach 1862 - 1935, ale zażyczył sobie, aby jego grób był dokładnie naprzeciwko ołtarza, aby po śmierci mógł sycić oczy jego pięknem.

Ołtarze boczne rokokowe z II połowy XVIII wieku: w lewym znajduje się stary obraz Ukrzyżowania.

Ambona wczesnobarokowa z około 1660 roku, częściowo przekształcona w II połowie XIX wieku ma  na parapecie malowane sceny ze Starego Testamentu, a w zaplecku Chrystusa Dobrego Pasterza.

Chór muzyczny pochodzi z II połowy XVII wieku,  na parapecie malowane postacie muzykujących aniołów. Prospekt organowy późnobarokowy z  XVIII wieku.

Nawę, zakrystię oraz kaplicę przykrywa nowy płaski strop deskowy, który w roku 1964 zyskał współczesną polichromię. Dokoła nawy, jak i przy ołtarzach zauważyłam również wielobarwny fryz.

Wnętrze świątyni jest dość mroczne, ma to związek z niewielkim oknami oświetlającymi nawę. Tworzy to niesamowity klimat... sprzyja kontemplacji i modlitwie, natomiast nie sprzyja... fotografom :)

Źródło: Tadeusz Chrzanowski "Przewodnik po zabytkowych kościołach północnej Warmii"