niedziela, 4 maja 2014

Kościół w Lubominie

Lubomino... Warmia północna... kościół parafialny p.w. św. Katarzyny.
Wieś dwukrotnie lokowana przez biskupa Eberharda z Nysy (tego samego co lokował Lidzbark Warmiński) w roku 1308 i 1320. W drugim dokumencie wspominany był już kościół parafialny p.w. św. Katarzyny, a proboszcz z Lubomina wzmiankowany był w 1316 roku. Pierwsza budowla była zapewne drewniana, którą zastąpiono obecną wzniesioną w latach około 1340 - 1370. Wieża wzniesiona była wówczas tylko w dolnej kondygnacji. Nadbudowaną ją w dwóch etapach: przed połową XV wieku oraz około roku 1480.  W 1807 roku kościół strawił pożar, ocalały jedynie mury obwodowe. Odbudowano go w latach następnych,  konsekrowany został w roku 1875 przez biskupa Filipa Krementza. W 1922 roku świątynia doczekała się gruntownego odnowienia.









Ten gotycki kościół należy do okazalszych wiejskich świątyń na Warmii. Zachwyca techniką wykonania, detalem i dekoracją. Murowany jest on z cegły o układzie wendyjskim


z użyciem zendrówki (cegieł mocno wypalonych, aż do granicy zeszklenia, o powierzchni znacznie ciemniejszej i błyszczącej) w regularnym układzie, a jedynie wyższe kondygnacje wieży wykazują układ zwany gotyckim 


Kościół w Lubominie mimo znacznych rozmiarów jest typową dla Warmii budowlą  typu salowego o wydłużonym rzucie korpusu, przybudówkami: zakrystią od północy, kruchtą od południa i wieżą od zachodu. Naroża ujęte są skarpami przechodzące w kątowe lizeny, a następnie sterczyny o charakterze pinakli (podobnie jak w Ornecie), a ściany dzielone są na przemian oknami i ostrołukowymi blendami (okna te zostały po 1807 roku powiększone, natomiast od północy nie było ich wcale), a górą przebiega tynkowany fryz opaskowy.





Po pożarze w roku 1807 w czasie odbudowy wystawiono na kalenicy dachu wieżyczkę na sygnaturkę.



Portale tego kościoła są ostrołukowe, a od kruchty uzupełnione blendami oraz sterczynami u szczytu.



Wieżę na poszczególne kondygnacje dzielą fryzy opaskowe, a ożywiają blendy ostrołukowe, w większości zamknięte dwułuczami, a w najwyższej kondygnacji znajdują się blendy mieszczące dwudzielne okna oraz analogicznie ukształtowane wnęki.



Wnętrze nakrywa strop płaski. Ołtarz główny późnobarokowy pochodzi z 1721 roku, wzbogacony  staraniem biskupa Adama Grabowskiego w roku 1746 i  uzupełniony w roku 1816. Posiada on faliście ukształtowane retabulum (ołtarz szafiasty) o dwu kondygnacjach, z rzeźbami św.św. Piotra i Pawła, Magdaleny i Doroty, w górnej kondygnacji św.św. Rocha, Izydora, Mikołaja z Mirra i Wawrzyńca oraz w zwieńczeniu popiersie Boga Ojca. Na ołtarzu widnieją również obrazy: Ukrzyżowania i Przemienienia Pańskiego, które pochodzą z około połowy XIX wieku.




Ambona, natomiast jest późnoklasycystyczna, a wykonana została w pracowni Biereichela w roku 1815. Na baldachimie zauważyć można figurę Mojżesza z tablicami przykazań.





Chór muzyczny oraz prospekt organowy są neobarokowe z około połowy XIX wieku.



W kruchcie znajduje się granitowa kropielnica pochodząca prawdopodobnie z wieku XIV.



Kościół otoczony jest  murem ceglanym, który we fragmentach zachował cechy gotyckie.

Niewątpliwe warto zatrzymać się w Lubominie i popatrzeć na ten bardzo interesujący obiekt sztuki sakralnej. Czytając opracowanie  o tym zabytku już wiem, że wrócę do niego, aby uzupełnić fotografie oraz  wiadomości....

Źródło: Tadeusz Chrzanowski "Przewodnik po zabytkowych kościołach północnej Warmii" http://pl.wikipedia.org/wiki/W%C4%85tek_%28architektura%29

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz