niedziela, 14 grudnia 2014

Kościół w Franknowie

Franknowo... Warmia południowa... Kościół p.w. św. Stanisława Biskupa i Męczennika...





Wieś założył 3 grudnia 1346 roku wójt warmiński Brunon Luter, uposażając również kościół, który ulegał licznym zniszczeniom m.in. w czasie wojny trzynastoletniej oraz w latach 1520-1525. Kardynał Hozjusz podniósł wieś z upadku, dokonując ponownej jej lokacji 20 marca 1566 roku, a w roku 1565 wybudowano tu kościół, który następnie konsekrował biskup Marcin Kromer 27 września 1581 roku na cześć przeniesienia relikwii św. Stanisława i św. Katarzyny. Kolejna budowa powstawała  w latach 1746 - 1751 za czasów biskupa Adama Stanisława Grabowskiego, który ponownej konsekracji dokonał 5 września 1751 roku. Niestety, ale w roku 1843 zawaliły się sklepienia budowli i podczas jej odbudowy  mury obniżono o 4 metry i w roku 1845 założono drewniany strop.
Obecny kościół jest budowlą barokową, orientowaną, murowaną z cegły, z otynkowanymi wnękami i obramieniami okien oraz szczytem zachodnim. Zbudowany jest na planie prostokąta zamkniętego od wschodu wielobocznie (wewnątrz półkoliście).






Szczyt zachodni dzielony czterema pilastrami, pomiędzy którymi są trzy okna, zakończony jest trójkątnym tympanonem z niewielkimi oknami. Wieńczy go czworoboczna wieżyczka nakryta dachem namiotowym, na którym stoi żelazny krzyż. Przed fasadą zachodnią znajduje się nowa kruchta.





Nad wejściem do kruchty zauważyć można barokową, kamienną tablicę z napisem mówiącym o budowie kościoła przez biskupa Grabowskiego wraz z herbem fundatora.







Cały obiekt  poprzedzielany jest pilastrami z głowicami  doryckimi.  Podziały poziome tworzy niski cokół i gzyms wieńczący.  Okna zamknięte są łukiem odcinkowym.





Całość otwiera barokowa, otynkowana brama z żelazną bramą.





Wnętrze świątyni przykrywa pozorne sklepienie kolebkowe. Apsyda od nawy oddzielona jest ścianą od góry otwartą trzema arkadami z łukiem półkolistym i podzielona jest na dwie kondygnacje. Dolna przeznaczona jest na zakrystię, natomiast górna to półkolista empora przykryta płaskim stropem.






Ściany nawy rozdzielają białe pilastry oraz okna z witrażami zakończone łukiem odcinkowym.





Ołtarz główny, barokowy, ufundowany przez biskupa Grabowskiego.






Świadczy o tym jego herb uwieczniony na cokołach pilastrów.




W nastawie widzimy obraz św. Stanisława Biskupa wskrzeszającego Piotrowina, namalowany prawdopodobnie przez lidzbarskiego malarza Józefa Korzeniewskiego.




W nasadce zaś obraz św. Sebastiana.





Na belkowaniu "siedzą" rzeźby Wiary...






i Nadziei.




Ołtarze boczne rokokowe, lewy z obrazem Ukrzyżowania...






prawy z obrazem mistycznych zaślubin św. Katarzyny.





Do  zabytkowego wyposażenia zaliczyć należy pochodzącą z końca XVIII wieku przepiękną, drewnianą ambonę wraz z baldachimem...




klasycystyczną emporę...





oraz balustradę chóru muzycznego...





Wokół świątyni zauważyłam pozostałości  starego cmentarza...






Całość otacza  barokowy mur ceglany w większości otynkowany, z kwadratową, piętrową dzwonnicą od wschodu, przykrytą dachem namiotowym zwieńczonym blaszaną chorągiewką, z pilastrami w narożach.





Świątynia stoi na niewielkim wzniesieniu, w środku wioski i pięknie harmonizuje z otaczającą zielenią. Oczywiście warto do niej zajrzeć, by zapoznać się z ciekawą jej bryłą oraz nie mniej interesującym wnętrzem.






Źródła: Przewodnik po zabytkowych kościołach południowej Warmii, Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, 1993r.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz