sobota, 10 października 2015

Kościół w Skolitach.

Skolity (niem. Schlitt)... Warmia północna... kościół parafialny p.w. Narodzenia Najświętszej Marii Panny...





Wieś lokowana przez biskupa Hermana z Pragi w roku 1348. Kościół otrzymał wtedy cztery włóki ziemi. W czasach biskupa Franciszka Kuhschmalza był filią parafii w Świątkach, ale w późniejszych czasach usamodzielnił się, o czym wspomina wizytacja z roku 1622. Pierwszy kościół powstał jeszcze w wiekach średnich (prawdopodobnie przed rokiem 1457), ale w roku 1684 nowo wybudowaną świątynię (p.w. św. Ewangelisty), która zachowała część murów poprzedniej, konsekrował biskup Michał Radziejowski. W roku 1708 budowla spaliła się. Została w tym samym roku odbudowana i konsekrowana przez biskupa Andrzeja Załuskiego, który nadał jej obecne wezwanie. Mniej więcej w tym samym czasie wzniesiono drewnianą wieżę o konstrukcji słupowej, która w dolnej kondygnacji jest obmurowana i otynkowana, natomiast w górnej oszalowana i nakryta dachem gontowym, przechodzącym w smukłą iglicę wykończoną blachą i zwieńczoną chorągiewką z herbem biskupa. 














W roku 1907 budowla zastała powiększona od wschodu. Dobudowano wtedy neogotyckie prezbiterium, transept oraz przybudówki  z okazałymi szczytami ozdobionymi blendami i sterczynami.


















 Wieloboczne prezbiterium prezentuje się szczególnie pięknie z wkomponowanymi oknami w tynkowanej oprawie, w dolnej części podwójne, nawiązujące do  romańskich biforiów, w górnej zaś okrągłe wypełnione witrażami. Całość zamknięta jest ostrołukiem.













Na dachu na skrzyżowaniu transeptu z nawą widoczna jest smukła, podbita blachą, wieżyczka na sygnaturkę.
















Pierwotny kościół był, jak to na Warmii, typu salowego. Obecny jest przebudowany, ale nadal zachowuje cechy gotyckie w części zachodniej (w starszych częściach dojrzeć można średniowieczne relikty, np. cegły o układzie blokowym), natomiast w części wschodniej neogotycki. 
Z zewnątrz nawa podparta jest licznymi schodkowymi skarpami oraz ozdobiona na całej długości otynkowanym fryzem .











Szczyt zachodni, w części środkowej przesłonięty jest przez wieżę i mocno zrekonstruowany.





Pomiędzy skarpami umieszczono również zrekonstruowane, ostrołukowe okna w ceglanej oprawie z otynkowanym otokiem,








natomiast w przybudówkach bardzo urokliwe podwójne okna, również zakończone ostrołukiem.








Ta ceglana świątynia znajduję się na czynnym cmentarzu i prezentuje się wyjątkowo pięknie ze względu na swoją ujmującą architekturę.








Można ją obejrzeć jadąc 18 km. na południowy zachód od Dobrego Miasta, co oczywiście, serdecznie polecam :)


Mariola Adela Karpowicz


Źródła:

Tadeusz Chrzanowski, Przewodnik po zabytkowych kościołach północnej Warmii, Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, Olsztyn 1978
Andrzej Rzempołuch, Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich, Agencja Wydawnicza "Remix", Olsztyn 1992







Brak komentarzy:

Prześlij komentarz